મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં ગુજરાત સરકારે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત ગવર્નન્સ અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે Gujarat GPUaaS Framework (State-wide GPU-as-a-Service) તાત્કાલિક અસરથી અમલમાં મૂક્યું છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ સરકારી વિભાગો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને પસંદગીના સ્ટાર્ટઅપ્સને હાઈ-પરફૉર્મન્સ GPU કમ્પ્યુટિંગ સંસાધનો કેન્દ્રિત રીતે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
Gujarat GPUaaS Framework કેમ જરૂરી બન્યું
વિજ્ઞાન અને પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાના નેતૃત્વ હેઠળ લેવાયેલા આ નિર્ણય પાછળનો ઉદ્દેશ AIનો ઉપયોગ ફક્ત ટેક્નોલોજી પૂરતો મર્યાદિત ન રાખતાં સુશાસન, જાહેર સેવા વિતરણ અને નવીનતા સુધી વિસ્તારવાનો છે. રાજ્યના AI Action Planમાં છ મુખ્ય સ્તંભો નક્કી કરાયા છે — Data, Infrastructure, Capacity Building, Foundational R&D and Use Case Development, Deeptech Startup Facilitation અને Safe & Trusted AI. આમાંથી Infrastructure સ્તંભને મજબૂત બનાવવા માટે જ Gujarat GPUaaS Framework તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
એક કેન્દ્રિત પ્લેટફૉર્મ, અનેક સંસ્થાઓ માટે લાભ
Gujarat GPUaaS Framework હેઠળ ગુજરાત ઇન્ફૉર્મેટિક્સ લિમિટેડ (GIL) સમગ્ર GPU ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું સંચાલન કરશે. આનાથી દરેક સરકારી વિભાગને પોતાનું અલગ, મોંઘું હાઈ-પરફૉર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરવાની જરૂર નહીં રહે, અને ઉપલબ્ધ સંસાધનોનો સામૂહિક તથા કાર્યક્ષમ ઉપયોગ શક્ય બનશે. સરકારી વિભાગો ઉપરાંત સરકારી બોર્ડ-કૉર્પોરેશન, સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ અને વિજ્ઞાન-ટેક્નોલોજી વિભાગ દ્વારા મંજૂર કરાયેલી અન્ય સંસ્થાઓ પણ મંજૂર AI/ડેટા ઉપયોગ-કેસ માટે આ સુવિધાનો લાભ લઈ શકશે.
GPU ફાળવણી કેવી રીતે થશે
Gujarat GPUaaS Frameworkમાં GPU રિસોર્સિસની ફાળવણી કેન્દ્રિય વ્યવસ્થા મારફતે થશે, જેમાં નીચેના માપદંડો ધ્યાનમાં લેવાશે:
- ટેક્નિકલ શક્યતા (Technical Feasibility)
- ઉપલબ્ધ સંસાધનો
- મંજૂર ઉપયોગ-કેસ
- જરૂરિયાતની પ્રાથમિકતા
- લાગુ પડતી સરકારી નીતિઓ
GIL આ સમગ્ર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની પ્રોવિઝનિંગ, ઓપરેશન, મોનિટરિંગ અને મેનેજમેન્ટની જવાબદારી સંભાળશે, જેથી AI પ્રોજેક્ટ્સ માટે જરૂરી કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતાનું વ્યવસ્થિત સંચાલન થઈ શકે.
સરકારી વિભાગો અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે 100% સબસિડી
Gujarat GPUaaS Frameworkનું સૌથી મહત્વનું પાસું સબસિડી છે:
- પાત્ર રાજ્ય સરકારના વિભાગો, સરકારી સંસ્થાઓ અને સરકારી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને GPU ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર 100% સબસિડી પર ઉપલબ્ધ થશે
- AI CoEના AI Innovation Challenge હેઠળ પસંદ થયેલા સ્ટાર્ટઅપ્સને પણ production rollout માટે 100% સબસિડીના ધોરણે સુવિધા મળશે
આનાથી નવીન AI પ્રયોગો કરી રહેલા સરકારી તંત્ર અને પસંદગીના સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે હાઈ-પરફૉર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગનો પ્રવેશ સરળ બનશે.
અન્ય સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે પણ દરવાજા ખુલ્લા, પણ શરતો સાથે
સરકારી વિભાગો અને પસંદગીના સ્ટાર્ટઅપ્સ સિવાય, અન્ય સ્ટાર્ટઅપ્સ પણ Gujarat GPUaaS Framework હેઠળ GPU સંસાધનોનો લાભ લઈ શકશે — પરંતુ આ માટે GPU ઉપલબ્ધતા અને ફ્રેમવર્કની શરતો લાગુ પડશે. આવા કિસ્સામાં વાસ્તવિક GPU સેવા ખર્ચ ઉપરાંત લાગુ પડતી GIL કન્સલ્ટન્સી ફી ચૂકવવાની રહેશે.
GIL ને સોંપાઈ એન્ડ-ટુ-એન્ડ જવાબદારી
Gujarat GPUaaS Frameworkના અમલીકરણમાં GILને માત્ર કમ્પ્યુટિંગ સંસાધનો પૂરાં પાડવા પૂરતું સીમિત રાખવામાં આવ્યું નથી. GILને ઓપરેશનલ, ટેક્નિકલ, વહીવટી સંકલન, મોનિટરિંગ, નાણાકીય વ્યવસ્થાપન અને ગવર્નન્સ સપોર્ટ સહિતની સંપૂર્ણ જવાબદારી સોંપાઈ છે. IndiaAI દ્વારા empanelled Cloud Service Provider પાસેથી લેવાતી GPU સેવાઓના વાસ્તવિક ખર્ચ પર GILને 7% કન્સલ્ટન્સી ફી ચૂકવવાની જોગવાઈ પણ કરાઈ છે.
ડેટા સુરક્ષા અને જવાબદાર AI ઉપયોગ પર ભાર
Gujarat GPUaaS Framework હેઠળ GPU સંસાધનોનો ઉપયોગ ફક્ત મંજૂર હેતુ માટે જ થઈ શકશે. વિભાગો અને વપરાશકર્તા સંસ્થાઓએ માહિતી સુરક્ષા, ડેટા પ્રાઇવસી, સાયબર સિક્યોરિટી અને Responsible Use of AI સંબંધિત તમામ લાગુ સરકારી નીતિઓનું ફરજિયાત પાલન કરવાનું રહેશે.
માર્ગદર્શિકા અને ભવિષ્યની દિશા
GPUaaSના વ્યવહારુ અમલ માટે પાત્રતા, અરજી પ્રક્રિયા, GPU ફાળવણી પદ્ધતિ, ઓપરેશનલ ગાઇડલાઇન્સ, ચાર્જિંગ મેથોડોલોજી અને મોનિટરિંગ ફ્રેમવર્ક જેવી વિગતવાર માર્ગદર્શિકા GIL દ્વારા વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી વિભાગની મંજૂરીથી સમયાંતરે બહાર પાડવામાં આવશે. Gujarat GPUaaS Frameworkના અમલથી રાજ્યના AI Action Planના Infrastructure સ્તંભને વ્યવહારુ સ્વરૂપ મળ્યું છે, અને સરકારી વિભાગોથી લઈને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ તથા પસંદગીના સ્ટાર્ટઅપ્સ સુધી તેનો વ્યાપ વિસ્તર્યો છે.